Tết năm nay có nên cúng giao thừa không? Lời khuyên cho gia đình

Cuối năm nhà nào cũng tất bật dọn dẹp, sắm sửa. Tới đêm giao thừa lại có người phân vân: năm nay bận quá, căn hộ chung cư chật, hay nhà vừa có chuyện buồn, vậy có cần bày mâm cúng không? Câu hỏi này rất hay gặp, nhất là ở các gia đình trẻ mới ra ở riêng hoặc người đi làm xa quê.

Tết Đinh Mùi 2027 còn có một điểm dễ nhầm: tháng Chạp năm nay là tháng thiếu, không có ngày 30 Tết. Ai quen canh “đêm 30” để cúng thì nên xem lại lịch cho đúng.

Hỏi Tết năm nay có nên cúng giao thừa không, câu trả lời theo quan niệm dân gian là nên, nếu gia đình giữ nếp thờ cúng, vì đây là lễ tiễn năm cũ, đón năm mới và cầu bình an. Tết Đinh Mùi 2027 không có 30 Tết: giao thừa là đêm 29 tháng Chạp, tức tối Thứ Sáu 05/02/2027 rạng sáng Thứ Bảy 06/02/2027. Người đi xa, ở chung cư hay nhà có tang vẫn có thể cúng giản lược với hương, hoa và ly nước sạch.

Có nên cúng giao thừa Tết 2027?

Nên cúng, nhưng không cần làm lớn. Cúng giao thừa là phong tục lâu đời của người Việt, mang ý nghĩa tiễn năm cũ, đón năm mới và cầu cho cả nhà bình an. Với nhiều gia đình, lúc thắp nén hương khi chuyển năm cũng là lúc cả nhà quây quần, nhìn lại một năm vừa qua.

Cái quý nằm ở lòng thành chứ không ở mâm to. Nhà có điều kiện thì bày mâm đầy đủ, nhà bận rộn thì cúng gọn, miễn là sạch sẽ, tươm tất. Giao thừa là một trong các lễ cúng trong dịp Tết Nguyên Đán, nối giữa lễ ông Công ông Táo, lễ tất niên trước đó với lễ cúng sáng mùng 1 sau đó.

Cúng giao thừa là cúng gì?

Cúng giao thừa, còn gọi là lễ trừ tịch, là lễ cúng vào lúc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Theo tín ngưỡng dân gian, mỗi năm có một vị quan Hành khiển trông coi việc nhân gian. Đêm giao thừa là lúc quan cũ bàn giao cho quan mới, nên các gia đình làm lễ tiễn quan cũ, đón quan mới.

Nhiều nhà làm hai lễ: một mâm ngoài trời, một mâm trong nhà. Mâm ngoài trời dành cho các vị thần, mâm trong nhà để mời ông bà tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu. Nhà không có sân thì gộp lại, chỉ cúng trong nhà. Cách làm khác nhau theo vùng miền và nếp từng nhà, không có khuôn chung bắt buộc.

Không cúng giao thừa có sao không?

Không có quy định nào bắt buộc phải cúng. Đây là phong tục, là tín ngưỡng, mỗi nhà tự quyết theo niềm tin và hoàn cảnh của mình. Có gia đình theo tôn giáo khác, có người ăn Tết xa nhà, cũng có nhà chỉ thắp hương ông bà vào sáng mùng 1.

Những lời đồn kiểu “không cúng thì cả năm xui” là chuyện truyền miệng, không có căn cứ rõ ràng. Năm nay chưa tiện, bạn có thể thay bằng một nén hương và lời khấn ngắn, hoặc đơn giản là cả nhà ngồi lại bên nhau lúc giao thừa. Điều giữ lại được là ý nghĩa sum họp và mong muốn một năm mới hòa thuận.

Giao thừa Tết Đinh Mùi rơi vào ngày nào?

Năm nay, giao thừa là đêm 29 tháng Chạp, tức tối Thứ Sáu 05/02/2027. Rạng sáng Thứ Bảy 06/02/2027 là mùng 1 Tết Đinh Mùi. Lý do là tháng Chạp năm nay chỉ có 29 ngày, nên ngày 29 chính là ngày cuối năm.

Bảng lịch dưới đây gom các mốc cần nhớ để cả nhà sắp xếp việc cúng kiếng, đi chợ và xin nghỉ làm cho kịp.

Năm nay có 30 Tết không?

Không. Tết Đinh Mùi 2027 không có ngày 30 tháng Chạp. Nhiều người vẫn gọi chung ngày cuối năm là “30 Tết” theo thói quen, nên khi ai hẹn “cúng 30” thì năm nay hiểu là 29 tháng Chạp, ứng với 05/02/2027.

Chuyện này kéo theo lịch của cả nhà: cúng tất niên, rước ông bà, lau dọn bàn thờ đều phải xong sớm hơn một ngày so với năm có 30. Người đi làm nên tính trước ngày nghỉ, ngày đi chợ, kẻo tới chiều 29 mới giật mình đã là đêm giao thừa. Lễ rước ông bà bạn có thể tham khảo bài văn khấn cúng ông bà ngày 30 Tết, chỉ cần đổi ngày khấn thành 29 tháng Chạp cho đúng năm nay.

Nên cúng giao thừa vào lúc nào?

Theo nếp phổ biến, lễ giao thừa làm quanh thời khắc nửa đêm chuyển năm, tức khoảng cuối đêm 29 tháng Chạp sang đầu ngày mùng 1. Nhiều nhà bày mâm sẵn từ tối, đợi gần tới lúc chuyển năm thì thắp hương và khấn.

Nhà có người già, trẻ nhỏ khó thức khuya thì cúng sớm hơn một chút vẫn được, miễn là trong đêm giao thừa. Giờ tốt cụ thể thì mỗi năm mỗi khác. Nếu nhà bạn coi trọng chuyện chọn giờ, nên xem lịch riêng của năm Đinh Mùi, đừng lấy lại giờ của các năm trước vì không còn đúng.

Ai nên cúng và khi nào giản lược?

Nhà đang giữ bàn thờ gia tiên, nhất là chủ nhà hoặc con trưởng, thường nên làm lễ để giữ nếp nhà. Cửa hàng, quán xá cũng hay cúng giao thừa để cầu năm mới buôn bán suôn sẻ. Người mới ra ở riêng, chưa lập bàn thờ, có thể về nhà ba mẹ cúng chung hoặc chỉ thắp một nén hương nơi mình ở.

Cúng giản lược nghĩa là cúng gọn: ít món, ít thời gian, nhưng vẫn đủ hương, hoa, nước và lời khấn. Ba trường hợp hay khiến người ta phân vân nhất là đi xa ăn Tết, ở chung cư và nhà đang có tang.

Đi xa ăn Tết có cần cúng không?

Cả nhà về quê ăn Tết thì lễ giao thừa thường làm ở nhà ông bà hoặc nhà chính, không cần bày thêm mâm ở căn hộ đang khóa cửa. Trước khi đi, nhiều người thắp một nén hương trên bàn thờ, khấn xin phép vắng nhà dịp Tết, rồi tắt điện, khóa bình gas, rút ổ cắm cho yên tâm.

Người kẹt lại trực ca, làm việc hay đi du lịch có thể thắp hương ở nơi mình ở nếu chỗ đó cho phép, hoặc chỉ cần dành một phút hướng về gia đình lúc giao thừa. Phong tục vốn linh hoạt, không ai bắt phải mang mâm cúng theo lên xe đò, máy bay.

Ở chung cư có cúng ngoài trời được không?

Được, nhưng nên làm gọn và theo nội quy của tòa nhà. Căn hộ không có sân thì nhiều nhà đặt một bàn nhỏ ngoài ban công hoặc ngay trước cửa, hướng ra chỗ thoáng. Ban quản lý cấm đốt nhang, nến hay vàng mã ở hành lang, ban công thì bạn chuyển hẳn vào trong, cúng chung trên bàn thờ gia tiên.

Chọn nhang ít khói, đặt lư hương trên đĩa sứ, tránh xa rèm cửa và đồ dễ bắt lửa. Vàng mã có thể bỏ bớt hoặc không đốt, vì nhiều chung cư không cho đốt. Mâm tối giản cùng lời khấn vẫn đủ ý. Mẫu khấn cho từng vị trí bạn xem ở bài văn khấn giao thừa trong nhà và ngoài trời.

Nhà có tang có cúng giao thừa không?

Theo quan niệm dân gian ở nhiều nơi, nhà đang có tang vẫn có thể cúng giao thừa nhưng làm giản đơn, không linh đình. Gia đình thường chỉ thắp hương, đặt hoa, trái cây và ly nước, kiêng treo đèn hoa rực rỡ hay bày biện ồn ào.

Mỗi vùng, mỗi dòng họ giữ một kiểu, có nơi kiêng hẳn trang trí Tết trong năm tang. Chưa rõ thì bạn hỏi người lớn trong họ rồi làm theo nếp nhà là ổn. Điều nên giữ là không khí trang nghiêm và lòng tưởng nhớ người đã khuất.

Mâm cúng giao thừa tối giản

Mâm tối giản chỉ cần ba thứ: hương, hoa và ly nước sạch. Có thêm đĩa trái cây, ít bánh mứt hay một cây nến là đã tươm tất. Nhà không tiện nấu nướng thì không cần gà luộc, xôi hay món mặn.

Muốn bày mâm đầy đủ theo kiểu Bắc, Trung hay Nam thì bạn tham khảo bài mâm cúng giao thừa gồm những gì. Mâm nhỏ hay lớn thì cũng nên bày trên khay sạch, đặt chỗ cao ráo, trái cây rửa sạch lau khô cho khỏi đọng nước.

Ly nước cúng nên dùng nước gì?

Nước cúng chỉ cần sạch, trong và uống được. Nhiều nhà dùng nước đun sôi để nguội, cũng có nhà rót nước đóng chai cho tiện vì không lẫn cặn, không mùi. Nhà đang xài nước bình hay nước chai thì rót luôn từ đó, loại nước tinh khiết hay nước khoáng đều được.

Ly nên rửa sạch, lau khô trước khi rót, đặt vững để khỏi đổ khi cắm hương. Mấy ngày Tết, thấy tàn nhang hay bụi rơi vào thì thay nước mới, đừng để ly nước đục mấy ngày liền trên bàn thờ. Đặt ly ở giữa hay bên cạnh lư hương thì tùy nếp nhà.

Văn khấn giao thừa có cần dài không?

Không cần. Lời khấn giao thừa có thể ngắn gọn mà đủ ý: nêu ngày tháng, địa chỉ, tên người khấn, lời tiễn năm cũ, đón năm mới và cầu bình an cho gia đình. Không thuộc bài thì đọc từ giấy hoặc điện thoại, hoặc khấn bằng lời của mình cũng được.

Bản khấn đầy đủ có ở bài văn khấn cúng giao thừa. Năm nay nhớ ghi đúng là đêm 29 tháng Chạp, giao thừa năm Bính Ngọ sang năm Đinh Mùi, đừng chép nguyên “đêm 30” của mẫu cũ.

Lưu ý để đêm giao thừa trọn vẹn

Cúng lớn hay cúng nhỏ thì đêm giao thừa cũng nên êm, an toàn và vui. Mấy điều sau giúp cả nhà chuẩn bị nhẹ nhàng hơn.

• Chốt lịch sớm: năm nay giao thừa là đêm 29 tháng Chạp (05/02/2027), các việc tất niên, rước ông bà nên xong trong ngày 29.
• Dọn bàn thờ trước: lau bàn thờ, thay nước, cắm hoa từ chiều 29 để tối chỉ việc bày lễ.
• Cẩn thận lửa nhang: đặt nến, lư hương xa rèm và đồ dễ cháy, không để trẻ nhỏ đứng sát mâm.
• Không ép người khác: người theo tôn giáo khác hoặc không muốn khấn vẫn có thể ngồi cùng cả nhà.
• Vừa sức là đủ: mâm cúng không cần mua sắm quá khả năng, gọn mà sạch vẫn trọn ý.

Cúng xong, đợi hương tàn thì hạ lễ. Mâm ngoài trời mang vào, trái cây bánh mứt chia cả nhà dùng lấy lộc. Nhiều nhà sau đó ngồi lại chúc Tết nhau, lì xì cho con nít, coi đó là phút đầu năm đáng nhớ nhất.

Muốn làm đúng trình tự từ bày lễ, thắp hương tới hóa vàng, bạn xem thêm cách cúng giao thừa Tết Nguyên Đán. Nhà nào năm nay cúng gọn thì cứ chọn phần cốt lõi, bỏ bớt những gì không hợp hoàn cảnh, đâu có ai bắt phải theo đủ từng bước đó.

Tóm lại mấy ý chính cho Tết Đinh Mùi 2027:

• Nên cúng nếu nhà giữ nếp thờ cúng, nhưng đây là phong tục, không bắt buộc.
• Năm nay không có 30 Tết, giao thừa là đêm 29 tháng Chạp, tối Thứ Sáu 05/02/2027.
• Đi xa, ở chung cư hay nhà có tang đều có thể cúng giản lược.
• Mâm tối giản gồm hương, hoa, ly nước sạch, thêm trái cây hoặc bánh mứt nếu có.
• Lòng thành và sự an toàn quan trọng hơn mâm to hay nhỏ.

Dịp lễ, Tết, đơn nước bên mình được sắp xếp qua hotline, bạn cứ gọi trước để mình hẹn giờ giao.

Cần nước uống giao tận nơi, bạn gọi A LÔ Nước Suối qua hotline 0966 391 321 hoặc 0867 179 170 (Zalo 0966 391 321). Kho mình ở 2P Tôn Thất Thuyết, Phường Xóm Chiếu, TP.HCM, làm việc 8:30–17:30 từ Thứ Hai đến Thứ Bảy.

Câu hỏi thường gặp về cúng giao thừa

Tết 2027 cúng giao thừa vào ngày nào dương lịch?

Giao thừa Tết Đinh Mùi là đêm 29 tháng Chạp, tức tối Thứ Sáu 05/02/2027, chuyển sang rạng sáng Thứ Bảy 06/02/2027 là mùng 1 Tết. Năm nay tháng Chạp thiếu nên không có ngày 30. Ai quen nói “cúng 30 Tết” thì năm nay hiểu là cúng vào ngày 29, cả lễ tất niên lẫn lễ rước ông bà cũng nên xong trong ngày này.

Cúng giao thừa ngoài trời hay trong nhà trước?

Theo nếp phổ biến, nhiều nhà cúng ngoài trời trước để tiễn quan cũ, đón quan mới, sau đó mới cúng trong nhà mời ông bà tổ tiên. Nhà không có sân hoặc chung cư không cho cúng ở ban công thì có thể gộp lại, chỉ làm một lễ trong nhà. Thứ tự cụ thể còn tùy phong tục từng vùng và từng gia đình.

Không có bàn thờ có cúng giao thừa được không?

Được. Người ở trọ hay mới ra riêng có thể đặt một chiếc bàn nhỏ sạch sẽ, bày hương, hoa, ly nước rồi khấn ngắn. Nhiều người chọn về nhà ba mẹ cúng chung cho trọn ý sum họp. Không tiện bày mâm thì một phút hướng về gia đình lúc giao thừa cũng là cách giữ nếp nhẹ nhàng.

Cúng giao thừa có bắt buộc đốt vàng mã không?

Không bắt buộc. Vàng mã là thói quen của nhiều nhà, nhưng mâm cúng vẫn trọn ý khi chỉ có hương, hoa, nước và lời khấn. Ở chung cư, nhiều ban quản lý không cho đốt vàng mã ở hành lang hay ban công vì lo cháy nổ. Trường hợp đó bạn nên bỏ hẳn hoặc hỏi ban quản lý chỗ đốt được phép.

Ai nên đứng ra khấn giao thừa?

Thường là chủ nhà hoặc người lớn tuổi nhất trong gia đình đứng ra thắp hương và khấn, các thành viên khác đứng phía sau. Dân gian không có quy định cứng về chuyện này. Chủ nhà đi vắng thì vợ, chồng hay con cái trưởng thành đứng khấn thay vẫn được, miễn là giữ không khí trang nghiêm.