Máy nóng lạnh văn phòng không nóng, không lạnh: xử lý sao

Máy nóng lạnh ở văn phòng đang chạy bình thường, bỗng một hôm bạn bấm nút nóng mà nước ra vẫn nguội, bấm nút lạnh thì nước vẫn âm ấm. Cả phòng vẫn cần nước uống mỗi ngày nên khó mà chờ lâu để sửa.

Trước khi gọi thợ, có vài bước kiểm tra cơ bản bạn tự làm được ngay tại chỗ, giúp xác định máy đang hỏng thật hay chỉ gặp sự cố nhỏ có thể tự khắc phục.

Máy nóng lạnh văn phòng mất nóng hoặc mất lạnh thường do nguồn điện lỏng, công tắc an toàn nước bị ngắt, hoặc rơ-le nhiệt bên trong hỏng, không phải luôn do bình nước đang dùng. Trước khi gọi thợ, nên kiểm tra nguồn điện, công tắc riêng của từng chức năng và mức nước trong bình. Nếu đã kiểm tra mà máy vẫn không nóng, không lạnh, nên gọi đơn vị bảo trì thiết bị điện, không tự mở mạch bên trong máy.

Vì sao máy nóng lạnh mất chức năng nóng hoặc lạnh?

Máy nóng lạnh dùng bình nước 20L ở văn phòng thường có hai mạch hoạt động riêng: mạch làm nóng và mạch làm lạnh, chạy chung một bộ nguồn điện. Khi một trong hai chức năng mất, nguyên nhân có thể nằm ở bất kỳ khâu nào trong chuỗi này, không hẳn là cả máy hỏng toàn bộ.

Mất nóng nhưng vẫn lạnh là do đâu?

Nếu nước lạnh vẫn ra bình thường mà chỉ phần nóng không hoạt động, khả năng cao là rơ-le nhiệt hoặc bộ gia nhiệt (thanh đốt) đang gặp vấn đề, hoặc công tắc an toàn dành riêng cho chức năng nóng đã tự ngắt. Nhiều máy có thiết kế tự ngắt nóng khi mức nước trong bình xuống quá thấp để tránh cháy thanh đốt.

Một nguyên nhân khác ít ai nghĩ tới là cặn khoáng bám lâu ngày quanh bộ phận gia nhiệt, làm cảm biến nhiệt báo sai và máy tự ngắt để bảo vệ. Trường hợp này thường đi kèm dấu hiệu nước nóng ra chậm hơn trước, chứ không mất hẳn ngay từ đầu.

Mất lạnh nhưng vẫn nóng thì nên nghĩ tới gì?

Chức năng lạnh phụ thuộc vào block làm lạnh (dạng nén khí) hoặc tấm làm lạnh bán dẫn, tùy loại máy. Khi block hoạt động nhưng không đủ lạnh, có thể do máy đặt sát tường, thiếu khoảng thông thoáng phía sau khiến block không tản nhiệt được. Khi mất lạnh hoàn toàn, nhiều khả năng bộ nén hoặc mạch điều khiển lạnh đã hỏng, phần này thường cần thợ chuyên mở máy kiểm tra.

Hai mạch nóng và lạnh có ảnh hưởng nhau không?

Về nguyên tắc, mạch nóng và mạch lạnh hoạt động độc lập, nhưng cùng dùng chung nguồn điện và đôi khi chung cả mạch điều khiển trung tâm. Nếu nguồn điện vào máy không ổn định, cả hai chức năng có thể chập chờn cùng lúc, không chỉ riêng một bên. Đây là lý do khi kiểm tra sự cố nên bắt đầu từ nguồn điện trước khi nghi ngờ linh kiện bên trong.

Một điểm cần phân biệt là máy làm lạnh theo công nghệ nén khí, dùng block nhỏ như tủ lạnh, và máy làm lạnh bằng tấm bán dẫn, thường gọi là loại bán dẫn hoặc compressor-free. Loại nén khí thường lạnh sâu hơn nhưng nặng và có tiếng chạy nhẹ; loại bán dẫn nhẹ hơn, yên tĩnh hơn nhưng độ lạnh thường không sâu bằng. Cách xử lý sự cố mất lạnh có thể khác nhau tùy loại, nên nếu biết máy văn phòng mình thuộc loại nào sẽ giúp thợ chẩn đoán nhanh hơn.

Các bước kiểm tra cơ bản trước khi gọi thợ

Trước khi kết luận máy hỏng nặng, bạn nên đi qua vài bước kiểm tra đơn giản. Phần lớn trường hợp mất nóng hoặc mất lạnh tạm thời đến từ nguồn điện hoặc cách sử dụng, chứ chưa cần thay linh kiện.

Sau khi làm hết các bước trên mà máy vẫn không nóng hoặc không lạnh, nên dừng lại và không tự mở vỏ máy để sửa tiếp, vì bên trong có mạch điện và có thể có gas lạnh.

Ngoài bảng trên, một điểm nhiều văn phòng hay bỏ qua là khoảng thời gian chờ sau khi bật lại công tắc. Một số máy cần vài phút để mạch điều khiển khởi động lại hoàn toàn trước khi chức năng nóng hoặc lạnh hoạt động trở lại, nên nếu vừa bật công tắc xong mà thử ngay chưa thấy nóng hay lạnh, bạn có thể đợi thêm một chút rồi kiểm tra lại, trước khi kết luận máy không phản hồi.

Những sai lầm thường gặp khi tự xử lý máy nóng lạnh văn phòng

Khi máy gặp sự cố giữa giờ làm việc, nhiều người có xu hướng xử lý vội mà vô tình làm tình trạng phức tạp hơn. Một vài sai lầm phổ biến đáng lưu ý trước khi gọi thợ.

Có nên tự mở vỏ máy để xem bên trong không?

Không nên. Bên trong máy nóng lạnh có mạch điện trần, và với loại dùng block nén khí còn có gas lạnh, không phải bộ phận dành cho người không có chuyên môn tự can thiệp. Mở vỏ máy khi đang cắm điện còn tăng nguy cơ giật điện. Nếu cần xem bên trong, nên để thợ điện lạnh thực hiện sau khi đã rút điện hoàn toàn.

Một sai lầm khác là tắt rồi bật công tắc liên tục nhiều lần trong thời gian ngắn để ép máy hoạt động lại. Việc này không giúp sửa được lỗi, mà chỉ làm mạch điều khiển khởi động lại liên tục, có thể khiến tình trạng chập chờn kéo dài hơn.

Nhiều văn phòng cũng quen đổ nước nóng còn sôi vào khoang hoặc cố nhồi nhiều đá vào khoang lạnh không đúng thiết kế để làm mát nhanh. Những cách này không liên quan trực tiếp đến lỗi nóng lạnh đang gặp, nhưng có thể gây thêm áp lực lên máy nếu lặp lại thường xuyên.

Khi nào nên gọi thợ hoặc đơn vị bảo trì?

Có vài dấu hiệu cho thấy sự cố đã vượt quá phần bạn tự xử lý được, cần gọi người có chuyên môn về điện lạnh hoặc đơn vị bảo trì thiết bị văn phòng.

Những dấu hiệu nào nên ngừng dùng máy ngay?

Nếu máy có mùi khét, phát tiếng kêu lạ liên tục, vỏ máy nóng bất thường khi sờ vào, hoặc nước chảy rỉ ra từ đáy máy, nên rút điện ngay và không dùng tiếp cho đến khi được kiểm tra. Đây là các dấu hiệu liên quan an toàn điện, không nên tự tháo máy để xem bên trong.

Trường hợp đã kiểm tra hết nguồn điện, công tắc, mức nước, vị trí đặt máy mà tình trạng mất nóng hoặc mất lạnh vẫn không cải thiện sau một thời gian theo dõi, đó là lúc nên gọi thợ điện lạnh hoặc đơn vị bảo trì máy nóng lạnh để mở máy kiểm tra rơ-le, thanh đốt, block lạnh bên trong.

Văn phòng dùng nhiều máy nóng lạnh cùng lúc có thể cân nhắc ký hợp đồng bảo trì định kỳ với đơn vị kỹ thuật, để máy được kiểm tra trước khi xảy ra sự cố giữa giờ làm việc.

Khi gọi thợ, nên mô tả rõ các bước đã tự kiểm tra và tình trạng đèn báo, tiếng kêu, mùi hoặc rò nước nếu có. Thông tin này giúp thợ ước lượng hướng kiểm tra trước khi đến tận nơi, tránh phải tháo lắp nhiều lần mới tìm ra nguyên nhân.

Giữ máy nóng lạnh ổn định khi dùng cùng bình nước văn phòng

Máy nóng lạnh và bình nước đi kèm nhau, nên một phần nguyên nhân mất nóng, mất lạnh đến từ cách dùng bình nước hơn là lỗi máy. Đặt máy ở nơi thông thoáng, tránh góc khuất gần tủ tài liệu, cũng giúp block lạnh tản nhiệt tốt hơn, bạn có thể xem thêm cách chọn vị trí đặt bình nước trong văn phòng cho hợp lý.

Loại bình đang dùng cũng ảnh hưởng tới việc máy chạy êm hay hay gặp sự cố vặt. Bình có vòi gắn sẵn thường khớp trực tiếp với khay đặt cố định trên một số dòng máy, còn bình úp không vòi cần máy có cơ chế đẩy nước riêng. Khi đổi qua đổi lại giữa hai loại này, vòi hoặc khay đặt có thể không khớp hoàn toàn, khiến nước chảy không đều và ảnh hưởng tới cảm biến mức nước bên trong máy. Nếu văn phòng đang phân vân nên dùng loại nào, có thể xem thêm nhóm bình vòi hoặc bình úp để so sánh trước khi chọn quy cách cố định cho văn phòng.

Mình thấy nhiều văn phòng chọn cố định một loại bình quen để máy hoạt động ổn định hơn, đỡ phải chỉnh lại mỗi lần đổi nước.

Việc vệ sinh máy định kỳ cũng giúp giảm nguy cơ mất nóng do cặn bám; bạn có thể tham khảo thêm bài dấu hiệu máy nóng lạnh cần vệ sinh và bài vệ sinh máy nóng lạnh định kỳ để biết nên để ý điều gì trước khi gọi thợ. Phần vận hành và chăm sóc máy nói chung cũng được gom lại trong bài vận hành và chăm sóc máy nóng lạnh văn phòng.

Nếu văn phòng bạn đang cần đặt nước bình đều kỳ trong lúc tập trung xử lý máy, có thể xem thêm phần nước uống cho văn phòng hoặc dịch vụ cung cấp nước uống văn phòng để biết cách đặt nước đều kỳ cho cả phòng.

Lưu ý an toàn khi dùng máy nóng lạnh văn phòng

Nên cắm máy nóng lạnh vào ổ điện riêng, có aptomat chống giật nếu có thể, đặc biệt ở văn phòng đông người dùng chung. Tay ướt không nên chạm vào phích cắm hay công tắc của máy.

Không nên tự tháo vỏ máy khi đang cắm điện. Nếu cần kiểm tra bên trong, phải rút điện hoàn toàn trước, và tốt nhất để người có chuyên môn thực hiện phần này.

Với văn phòng có nhiều người thay nhau dùng máy, nên dán một tờ hướng dẫn ngắn gần máy, ghi rõ không tự mở vỏ máy và tên người phụ trách thiết bị trong phòng để báo khi cần. Cách này giúp người mới hoặc nhân viên thời vụ biết cần báo cho ai ngay khi thấy dấu hiệu bất thường, thay vì tự xử lý.

Vệ sinh bên ngoài máy, khay chứa nước nhỏ ở đáy nên làm thường xuyên để tránh ẩm mốc, nhưng phần mạch và bộ gia nhiệt bên trong không tự ý can thiệp.

Những điều cần nhớ

• Mất nóng hoặc mất lạnh không phải lúc nào cũng là máy hỏng nặng, nhiều trường hợp chỉ do nguồn điện, công tắc hoặc mức nước trong bình.
• Kiểm tra theo thứ tự: nguồn điện, công tắc riêng từng chức năng, mức nước, vị trí đặt máy trước khi gọi thợ.
• Không tự mở vỏ máy hay bật tắt công tắc liên tục để ép máy hoạt động lại, vì không giải quyết được nguyên nhân gốc.
• Mùi khét, tiếng kêu lạ, vỏ máy nóng bất thường hoặc rò nước là dấu hiệu cần rút điện ngay và nhờ người có chuyên môn kiểm tra.
• Dùng ổn định một loại bình nước quen và đặt máy nơi thông thoáng giúp máy ít gặp sự cố vặt hơn.
• Vệ sinh định kỳ phần bên ngoài và bộ phận tiếp xúc nước giúp giảm nguy cơ mất nóng do cặn bám.

Cần nước uống giao tận nơi, bạn gọi A LÔ Nước Suối qua hotline 0966 391 321 hoặc 0867 179 170 (Zalo 0966 391 321). Kho mình ở 2P Tôn Thất Thuyết, Phường Xóm Chiếu, TP.HCM, làm việc 8:30–17:30 từ Thứ Hai đến Thứ Bảy.

Câu hỏi thường gặp về máy nóng lạnh văn phòng không nóng, không lạnh

Máy bật nguồn nhưng không nóng, không lạnh là do đâu?

Thường do nguồn điện chưa vào ổn định hoặc aptomat riêng của máy đã nhảy. Kiểm tra lại phích cắm, ổ điện và aptomat trước khi nghĩ tới lỗi bên trong máy.

Máy chỉ mất chức năng nóng, còn lạnh vẫn bình thường có phải hỏng nặng không?

Không chắc là hỏng nặng. Có thể chỉ do công tắc an toàn nước tự ngắt khi bình gần hết nước, hoặc rơ-le nhiệt gặp sự cố nhẹ. Nên kiểm tra mức nước và công tắc trước khi gọi thợ.

Bao lâu nên vệ sinh máy nóng lạnh văn phòng một lần?

Không có một mốc cố định áp dụng cho mọi máy, nên theo hướng dẫn của nhà sản xuất in trên máy hoặc sách hướng dẫn đi kèm. Nếu thấy nước ra chậm hơn trước hoặc có cặn, nên vệ sinh sớm hơn lịch thường dùng.

Có thể tự thay rơ-le nhiệt được không?

Không nên tự thay nếu không có chuyên môn về điện lạnh, vì phần này nằm trong mạch điện bên trong máy. Nên để thợ hoặc đơn vị bảo trì kiểm tra và thay thế.

Máy nóng lạnh dùng chung với bình nước 20L có ảnh hưởng đến chức năng nóng lạnh không?

Có ảnh hưởng một phần nếu vòi bình không khớp cổ máy hoặc bình gần hết nước, khiến máy tự ngắt chức năng nóng để bảo vệ thanh đốt. Dùng ổn định một loại bình quen giúp hạn chế tình trạng này.

Khi nào nên ngừng dùng máy chờ thợ đến?

Khi thấy mùi khét, tiếng kêu lạ, vỏ máy nóng bất thường hoặc nước rỉ ra từ đáy máy, nên rút điện ngay và ngừng dùng cho đến khi được kiểm tra.